W debacie na temat transformacji Arabii Saudyjskiej realizowanej w ramach strategii Wizji 2030 najczęściej akcentowane są duże projekty infrastrukturalne oraz rozwój zdobyczy techniki. Tymczasem od 3 do 5 grudnia 2025 roku w Rijadzie podczas konferencji Beyond Profit International Non-Profit Forum wyraźnie ujawnił się inny, rzadziej eksponowany wymiar tej zmiany: rosnąca dojrzałość, kompetencje i potencjał saudyjskiego społeczeństwa obywatelskiego.
Skala zmian w Królestwie nie pozostawia wątpliwości: w 2017 roku liczba organizacji pozarządowych wynosiła 1700. Dziś to ponad 7000 podmiotów — wzrost o blisko 370 procent. Ale nie statystyki są najważniejsze, lecz zmiana paradygmatu. Z tradycyjnej filantropii Arabia Saudyjska przechodzi bowiem na model profesjonalnego zarządzania wpływem społecznym.
Podczas forum dominowały wypowiedzi liderek i młodych innowatorów. Warto podkreślić, że kobiety piastują ważne stanowiska w saudyjskiej przedsiębiorczości społecznej oraz stanowią obecnie aż 45 procent właścicieli małych i średnich przedsiębiorstw w KAS.
Czytaj także: Klaudia Lach: Era kobiet w Arabii Saudyjskiej
Dla osób poniżej 35. roku życia (stanowiących prawie trzy czwarte populacji Arabii Saudyjskiej) granica między biznesem a misją społeczną się zaciera. Młodzi liderzy nie pytają „czy warto pomagać”, ale „jak mierzyć realny wpływ” i „jak budować samofinansujące się modele hybrydowe”.
W ciągu minionych dziewięciu lat udział organizacji non-profit w PKB wzrósł sześciokrotnie (z 0,2 do 1,2 procent), a ambitny cel to osiągnięcie pięciu procent do końca bieżącej dekady. Ta dynamika pokazuje, że działalność prospołeczna przestaje pełnić jedynie rolę uzupełniającą, a przekształca się w jeden z filarów dywersyfikacji gospodarczej Królestwa.
Ambicja osiągnięcia pięciu procent PKB wymaga jednak pokonania barier. Największym problemem pozostaje stabilność finansowa. Poważnym wyzwaniem pozostaje dywersyfikacja źródeł finansowania, od jednorazowych dotacji w kierunku inwestycji wpływowych, finansowania mieszanego oraz dostępu do rynków kapitałowych. Transformacja wymaga zarówno dalszych uściśleń regulacyjnych (szczególnie dla modeli hybrydowych), jak i systematycznego podnoszenia kompetencji w zakresie mierzenia wpływu.
W odpowiedzi na te wyzwania powstała inicjatywa Social Global Impact (SGI). To platforma, która ma łączyć potencjał saudyjskiej młodzieży i kobiet z globalnymi zasobami wiedzy i finansowania. Rolą SGI jest również poszerzanie kompetencji za pomocą programów szkoleniowych i mentoringu, które pomogą przekuć pasję i pomysły w profesjonalnie zarządzane organizacje. Ponadto inicjatywa ma mobilizować zasoby finansowe i techniczne, niezbędne do realizacji długoterminowych projektów społecznych. Platforma działa również na rzecz tworzenia ogólnoświatowych sieci współpracy, umożliwiających transfer wiedzy i doświadczenia między różnymi regionami świata. To właśnie te modele hybrydowe, łączące misję społeczną z zrównoważonym modelem biznesowym, stanowią klucz do osiągnięcia celów Wizji 2030 w zakresie rozwoju nie tylko organizacji non-profit , ale całego ekosystemu.
Arabia Saudyjska dysponuje ogromnym potencjałem młodych liderów, którzy zakładają innowacyjne przedsiębiorstwa społeczne. Jak pokazują dyskusje podczas forum, główne bariery w skalowaniu tych inicjatyw to ograniczony dostęp do zaawansowanych kompetencji w zakresie zarządzania wpływem, sieci wsparcia oraz przewidywalnych źródeł finansowania.
Takie platformy współpracy stanowią kluczowy element ekosystemu niezbędnego do realizacji Wizji 2030. Transformacja w Królestwie potwierdza, że trwały rozwój budują organizacje łączące cele społeczne z trwałością finansową, profesjonalne zarządzanie z mierzalnym wpływem społecznym.
O Autorce: Dr Iwona Safi — strateg, ekspertka ds. polityki publicznej i założycielka Social Global Impact. Z doświadczeniem pracy w ponad 40 krajach, obecnie wspiera transformację gospodarczo-społeczną w Arabii Saudyjskiej.
© Future Arabia
