Stosunki między Hongkongiem a Arabią Saudyjską stale się umacniają za sprawą obopólnego rozwoju gospodarczego, wprowadzania innowacji w dziedzinie finansów i nawiązywania partnerstw strategicznych. Hongkong pozycjonuje się jako globalne centrum finansowe, a Arabia Saudyjska realizuje swój program Vision 2030, mający na celu dywersyfikację gospodarki. Tak więc obydwa regiony znalazły wspólną płaszczyznę porozumienia.
Kamieniem milowym relacji było uruchomienie pierwszego w Azji funduszu ETF (exchange-traded fund) typu sukuk (dozwolone w islamie inwestowanie zbiorowe oparte na realnych aktywach i dzieleniu zysków/ryzyka, a nie na oprocentowaniu długu). Oprócz tego istnieją również plany zatwierdzenia dodatkowych produktów, takich jak obligacje zgodne z szariatem i fundusz inwestycyjny nieruchomości, co z pewnością ułatwi przepływ inwestycyjny między tymi dwoma rynkami.
Securities and Futures Commission (SFC), niezależny hongkoński organ regulacyjny rynku finansowego, w ramach strategii mającej na celu skojarzenie przedsiębiorstw z Bliskiego Wschodu z globalnym finansowaniem za pośrednictwem giełdy papierów wartościowych w Hongkongu, współpracuje z saudyjskim odpowiednikiem nadzoru rynku kapitałowego (Capital Market Authority, CMA).
Istotnym obszarem jest promocja inwestycji, w ramach której w grudniu 2023 r. podpisano porozumienie między rządową agencją Invest Hong Kong a Ministerstwem Inwestycji Arabii Saudyjskiej. Dokument ma na celu spowodowanie zacieśnienia współpracy w zakresie promocji inwestycji poprzez zachęcanie do składania wzajemnych wizyt, wymiany specjalistycznej wiedzy związanej z prowadzeniem biznesu i inwestycjami. Ponadto rozpoczęto negocjacje w sprawie umowy o promocji i ochronie inwestycji, mającej na celu zwiększenie przepływów inwestycyjnych po obu stronach. Dobrym przykładem są tutaj umowy inwestycyjne o wartości 50 mld dolarów zawarte przez największe chińskie firmy finansowe.
Zacieśnianie więzi gospodarczych znajduje również odzwierciedlenie w stosunkach handlowych między Chinami a Arabią Saudyjską. Warto tutaj dodać, że ChRL jest największym partnerem handlowym Arabii Saudyjskiej, a wartość tej wymiany przekroczyła w 2023 r. 107 mld dolarów. Hongkong jako znaczące centrum finansowe odgrywa w tym procesie ważną rolę, pomagając przedsiębiorstwom z kontynentalnej części Państwa Środka wejście na rynek Królestwa.
Oprócz wymiaru ekonomicznego relacje hongkońsko-saudyjskie mają swoje odzwierciedlenie we wzajemnych stosunkach dyplomatycznych. Godnym uwagi wydarzeniem były dwustronne rozmowy między Hongkońskim Urzędem Monetarnym a Saudyjskim Bankiem Centralnym przed dwoma laty. Spotkanie to dotyczyło m.in. rozwoju infrastruktury finansowej, wdrażania narzędzi nadzorczych, globalnych perspektyw inwestycyjnych i badań ekonomicznych.
Obustronne wysiłki dyplomatyczne dodatkowo podkreśla podpisanie w grudniu 2023 r. protokołu ustaleń w sprawie promocji inwestycji. Obchody Dnia Narodowego Arabii Saudyjskiej w Hongkongu 23 września 2024 r. również były sygnałem bliskich relacji, co podkreśla wprowadzenie na giełdę pierwszego w Azji funduszu ETF śledzącego akcje saudyjskie oraz podpisane porozumienia w zakresie techniki, turystyki i gospodarki cyfrowej. Niedawne wizyty, np. spotkanie saudyjskiego ministra przemysłu i surowców naturalnych z hongkońskimi urzędnikami stanowi kolejny przykładem działań dyplomatycznych. Ocieplenie stosunków między Pekinem a Rijadem ma również wymiar polityczny: ograniczenie zależności obydwu krajów od Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników.
Mimo dominacji relacji gospodarczych i finansowych podejmowane są również wysiłki na rzecz wymiany kulturalnej i edukacyjnej. Biuro Gospodarczo-Handlowe Hongkongu (ETO) w Arabii Saudyjskiej wspiera różne programy i wydarzenia oraz świadczy usługi hongkońskim studentom w Arabii Saudyjskiej, kładąc nacisk na stosunki międzyludzkie. Ponieważ obydwa regiony dążą do dywersyfikacji swoich gospodarek i społeczeństw, wymiana kulturalna odgrywa ważną rolę. Nie bez znaczenia jest także wymiar turystyczny wzajemnych relacji — przy okazji warto wspomnieć, że w październiku 2024 r. hongkońskie linie lotnicze Cathay Pacific uruchomiły bezpośrednie loty do Rijadu.
Przyszłość stosunków hongkońsko-saudyjskich wydaje się obiecująca, co wynika z kilku czynników. Wizja transformacji gospodarczej Królestwa Arabii Saudyjskiej, mająca na celu zmniejszenie zależności od ropy naftowej poprzez rozwój turystyki, rozrywki i cyfryzacji, jest zgodna z doświadczeniem Hongkongu w zakresie finansów, techniki i usług profesjonalnych. Ponadto rola Hongkongu jako centrum finansów islamskich umożliwia wsparcie dywersyfikacji finansowej Arabii Saudyjskiej. Trwające negocjacje w sprawie umowy o promocji i ochronie inwestycji oraz potencjalne notowanie głównych saudyjskich spółek, takich jak Saudi Aramco, w Hongkongu mogą znacznie zwiększyć przepływ inwestycyjny. Co więcej, współpraca w kwestiach prawnych, np. wizyta przedstawicieli Departamentu Sprawiedliwości Hongkongu w Rijadzie w celu podpisania protokołów ustaleń dotyczących sporów i ich rozstrzygania, wskazuje na dojrzewanie relacji wykraczających poza sferę ekonomiczną. Świadczą tym również niedawne hongkońsko-saudyjskie porozumienia w zakresie fintech, sztucznej inteligencji i innych zdobyczy techniki.
Zbliżenie Hongkongu i Arabią Saudyjskiej należy rozpatrywać w szerszym kontekście geopolitycznym stosunków między ChRL a KAS: Chiny potrzebują stabilnych dostaw paliw, a Arabia Saudyjska dywersyfikacji gospodarczej. Hongkong jako specjalny region administracyjny Chin czerpie korzyści z relacji z Rijadem. Jego rola jako centrum finansowego i bramy do Chin kontynentalnych sprawia, że jest on atrakcyjnym partnerem dla Arabii Saudyjskiej, która chętnie wkracza na rynki azjatyckie.
Krzysztof Feliks Śliwiński*
* Dr Krzysztof Feliks Śliwiński jest profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Administracji i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Baptystów w Hongkongu oraz kierownikiem Katedry Jeana Monneta.
Zdjęcia z archiwum autora
© Future Arabia
