W Arabii Saudyjskiej odkryto ślady osadnictwa człowieka sięgające nawet 11 000 lat wstecz, zmieniające dotychczasową wiedzę na temat początków cywilizacji na Bliskim Wschodzie. Stanowiska w Masjun i Umm Dżirsan odzwierciedlają zaangażowanie Królestwa w rozwój badań archeologicznych, które poszerzają globalną wiedzę na temat historii ludzkości. Prace prowadzone przez Komisję ds. Dziedzictwa Kulturowego we współpracy z japońskim Uniwersytetem Kanazawa i NEOM dowodzą, że osada pochodzi z neolitu preceramicznego, tj. sprzed 11 000–10 300 lat.
Miejsce to zostało po raz pierwszy odnotowane w Krajowym Rejestrze Zabytków Arabii Saudysjkiej w 1978 roku, ale wznowione prace terenowe od grudnia 2022 roku potwierdziły jego znaczenie jako najwcześniejszej znanej osady na Półwyspie Arabskim. W toku wykopalisk zakończonych w Masjun w maju 2024 roku odkryto półokrągłe konstrukcje kamienne służące jako mieszkania, magazyny, przejścia i paleniska. Na stanowiskach znaleziono groty strzał, noże, kamienne żarna oraz przedmioty dekoracyjne wykonane z amazonitu, kwarcu i muszli, co wskazuje na działalność związaną z rzemiosłem.
W międzyczasie w jaskini Umm Dżirsan na północ od Medyny dokonano kolejnego ważnego odkrycia. Komisja ds. Dziedzictwa Kulturowego we współpracy z Uniwersytetem im. Króla Sauda, Saudyjską Służbą Geologiczną i niemieckim Instytutem im. Maksa Plancka ujawniła ślady osadnictwa człowieka sprzed 7000–10 000 lat. Warto dodać, że Umm Dżirsan to najdłuższy znany tunel lawowy na Półwyspie Arabskim o długości 1350, wysokości 12 i szerokości około 45 m.
Przeprowadzone w tunelu badania wykazały ślady osadnictwa z okresu neolitu — odnaleziono tam m.in. kości zwierzęce datowane na 4100 r. p.n.e., ludzkie czaszki szacowane na około 6000 r. p.n.e., narzędzia kamienne, pozostałości organiczne oraz sztukę naskalną przedstawiającą pasterstwo i łowiectwo.
fot. Saudyjska Agencja Prasowa
